Τρίτη 13 Απριλίου 2021

Edison Takagaki: Ιάπωνας Καλλιτέχνης Φωτογράφος

Γράφει η Μάγδα Καραγιαννιώτου – Μυστικού
Δημοσιογράφος-Εκπρόσωπος F.I.J.E.T
Εικαστικός Συντάκτης
Δημοσιεύτηκε στην

Edison Takagaki Japanese Artist Photographer with the Brazilian temperament.

Edison Tagakaki a great Artist and Photographer with the Brazilian temperament, and Japanese origin, was born in Sao Paolo. He creates for years now his own narration through photographs in the Land of the Rising Sun.

Japan offered to him the chance to present his sophisticated photographic skills, reflecting the architectural aesthetics of Buddhism and Shinto, as well; through the myths, the sacred Pilgrimages along with faith for a superior spiritual world.

Being sensitized by nature’s colours and the blossomed cherry trees, he entrapped in his lenses, images’ magic side. Historic places tied with the past and the architecture of the old and contemporary Japanese Culture, signify his point of reference for his internal discharge.

His photos signal the specific characteristics and beauty of Shimane-ken, Tottori-Ken, Okayama, Hiroshima, Yamaguchi regions.

He is bewitched by the modern outlook of the tradition related to the era he experiences, with his eyes over life which alternates from light to shadow, from day to night.

His photographs are considered to be a Hymn to beauty and the magic of nature that someone finds in the bustling urbanised blocks of flats in Japanese cities. The Shinto Temples with the red parallel gates, one of his strongest themes, represent the passage from the constant pursuit for mind and soul’s exaltation.

Edison Takagaki is a passionate artist, chasing perfection in his life considering it as beauty’s natural continuity, stimulating the senses and sensibilizing the soul’s touch. His temperament, his sensibility, his technique and his experience, connect together in a poetic form, with images that the viewer adores, becoming a mystic of a different and condensed reality, not related to daily life.

The image’s game is, his theme’s epicentre with a transfigured dimension, surging as a message and communication transmitter.

The Castles, the Temples, the Architectural constructions have their charm and engender a kind of sentimental overload. His photographic references constitute, the documents of the Japanese basis of history and culture that communicate with the public.

Being invited by local authorities of the historical Japanese regions, he transfers the prevailing surroundings with images that travel with the help of mind to the beauties and values of the culture, that are entrusted to him to present.

The purity in the markings of the interior architectural splendour, renders its sacredness and are consistent with light and colour of photography in absolute harmony.

The images of snowy regions, temples and traditional settlements are of unique beauty depicting nature in white for a journey in the snowy world of Japanese nature.

The fact of focusing on the photograph’s detail, consists his choice so as to bring out the masterly architecture of old and new houses, in order to delve into the beauty, as the outcome of the unique cultural beauty.

The fabulous cherry blossoms, widespread to areas close to rivers and lakes, reflect the nature’s magic that coexists with the human presence.

Sun’s manifestations follow his photographic course, with his eyes hugging the land, the sky, the sea in an eternal voyage of harmonic coexistence with the human being, exhibiting his respect for the environment and life in it.

It’s been five years now, since Edison Takagaki dealt with the biggest and most important Shinto Temple in Japan, the Izumo Taisha, in the city, Shimane-ken Izumo, where he lives; he takes photos using his photographic and artistic ways. His technical training was formulated at Kodak company plus his personal research for many years.

A bright and strenuous photographer who dedicated his life in the art of photography without calculating time or his personal needs.

Ο Edison Takagaki Ιάπωνας σπουδαίος καλλιτέχνης φωτογράφος με το ταπεραμέντο του Βραζιλιάνικου χαρακτήρα, γεννημένος στο Σάο Πάολο με Ιαπωνική καταγωγή, δημιουργεί για χρόνια έως και σήμερα την δική του αφήγηση με φωτογραφίες στην χώρα του ανατέλλοντος ηλίου.
Η Ιαπωνία μέσα από τους μύθους την ιερότητα των τόπων λατρείας και την πίστη για έναν ανώτερο πνευματικά κόσμο του έδωσαν μεγάλη ευχέρεια για την εκλεπτισμένη φωτογραφική του δεινότητα αποτυπώνοντας την αρχιτεκτονική αισθητική του Βουδισμού και του Σίντο.

Ευαίσθητος στα χρώματα της φύσης και των ανθισμένων κερασιών εγκλώβισε με τον φακό του την μαγεία της εικόνας. Τόποι ιστορικοί δεμένοι με το παρελθόν και την αρχιτεκτονική του παλαιού και σύγχρονου ιαπωνικού πολιτισμού είναι ο εστιασμός της αναφοράς του για την εσωτερική του αποφόρτιση.

Οι φωτογραφίες του σηματοδοτούν το ύφος και την ομορφιά των περιοχών Shimane-ken, Tottori-Ken ,Okayama, Hiroshima και Yamaguchi regions.
Τον μαγεύει η σύγχρονη εικόνα της παράδοσης στην εποχή που βιώνει με την ματιά του στραμμένη στην ζωή που εναλλάσσεται μέσα από το φως και την σκιά την ημέρα με την νύκτα.

Οι φωτογραφίες του αποτελούν ύμνο στην ομορφιά και την μαγεία της φύσης που συναντά έξω από τα πολύβουα οικιστικά συγκροτήματα των πόλεων της Ιαπωνίας. Οι ναοί Shinto με τις κόκκινες παράλληλες πύλες ένα από τα δυνατά του θέματα εκπροσωπούν το πέρασμα στην συνεχή αναζήτηση για την ανύψωση του πνεύματος και της ψυχής.

Ο Edison Takagaki είναι ο παθιασμένος καλλιτέχνης που κυνηγά συνεχώς το τέλειο της ζωής ως φυσική συνέχεια της ομορφιάς που διεγείρει τις αισθήσεις και ευαισθητοποιεί το άγγιγμα της ψυχής. Το ταπεραμέντο η ευαισθησία η τεχνική και η εμπειρία του δένουν ποιητικά σε εικόνες που λατρεύει ο θεατής και γίνεται μύστης μιας διαφορετικής συμπυκνωμένης πραγματικότητας από την καθημερινότητα.
Το παιχνίδι με την εικόνα είναι το επίκεντρο του θέματός του σε μετουσιωμένη διάσταση και αναδύεται ως μήνυμα και πομπός επικοινωνίας.

Τα Κάστρα οι Ναοί και τα Αρχιτεκτονήματα της Ιαπωνίας έχουν την γοητεία τους και δημιουργούν θέματα συναισθηματικής φόρτισης. Αυτές οι φωτογραφικές του αναφορές αποτελούν ντοκουμέντα ιστορίας και πολιτισμικού υπόβαθρου των Ιαπώνων και επικοινωνούν τις αξίες τους σε ευρύτερο κοινό.

Προσκεκλημένος από τοπικούς παράγοντες ιστορικών Ιαπωνικών περιοχών μεταφέρει την περιρρέουσα ατμόσφαιρα με εικόνες που θα ταξιδέψουν νοερά τις ομορφιές και τις αξίες του πολιτισμού που του εμπιστεύονται να παρουσιάσει.
Η καθαρότητα στις διαγραμμίσεις του εσωτερικού αρχιτεκτονικού κάλους των ναών προσδίδουν την ιερότητα και εναρμονίζονται με το φως και το χρώμα της φωτογράφισης σε απόλυτη αρμονία.
Οι εικόνες στα χιονισμένα τοπία, ναούς και παραδοσιακούς οικισμούς αποτελούν μοναδική αίσθηση ομορφιάς της φύσης στα λευκά για ένα ταξίδι στον όμορφο χιονισμένο κόσμο της Ιαπωνικής φύσης.

Ο εστιασμός στην λεπτομέρεια της φωτογραφίας του είναι η επιλογή του να μας επικεντρώσει στην αριστοτεχνική αρχιτεκτονική των παλαιών και νέων σπιτιών για μια ανάγνωση της ομορφιάς ως αποτέλεσμα μοναδικής πολιτιστικής ομορφιάς.

Τα υπέροχα άνθη κερασιάς που απλώνονται σε μεγάλες εκτάσεις δίπλα σε ποτάμια και λίμνες αντανακλούν την μαγεία της φύσης που συνυπάρχει με την ανθρώπινη παρουσία.
Η παρουσία του ήλιου ακολουθεί την φωτογραφική του πορεία με την ματιά του να αγκαλιάζει την γη τον ουρανό και την θάλασσα σε ένα αέναο ταξίδι αρμονικής συμβίωσης με τον άνθρωπο που σέβεται το περιβάλλον και την ζωή σε αυτό.
Ο Edison Takagaki εδώ και πέντε χρόνια ασχολήθηκε με τον μεγαλύτερο και σημαντικότερο Ναό Shinto της Ιαπωνίας, τον Izumo Taisha στην πόλη Shimane-ken Izumo- όπου ζει, τον οποίο και φωτογράφισε με την επαγγελματική και καλλιτεχνική του δουλειά. Η τεχνική του κατάρτιση για την φωτογραφία εμπεδόθηκε από την εξειδίκευση του στην εταιρία Kodak μέσα από την προσωπική του έρευνα για πολλά χρόνια.

Ενας λαμπρός και επίπονος καλλιτέχνης φωτογράφος που αφιέρωσε την ζωή του στην τέχνη της φωτογραφίας χωρίς να υπολογίζει τον χρόνο και τις προσωπικές του ανάγκες.

Μάγδα Καραγιαννιώτου – Μυστικού
Δημοσιογράφος-Εκπρόσωπος F.I.J.E.T
Εικαστικός Συντάκτης

Τρίτη 6 Απριλίου 2021

Οδοιπορικό : Μουζάκι – Παναγία Σπηλιώτισσα – Μαυρομάτι – Πύλη – Τρίκαλα – Καλαμπάκα – Μετέωρα – Ελάτη – Περτούλι

Γράφει η Μάγδα Καραγιαννιώτου – Μυστικού 
Δημοσιογράφος-Εκπρόσωπος F.I.J.E.T 
Εικαστικός Συντάκτης 
Δημοσιεύτηκε στην 

Ξεκίνησα για τα Τρίκαλα από την Θεσσαλονίκη με το τρένο της γραμμής Θεσσαλονίκης – Αθηνών με ενδιάμεσο σταθμό Παλαιοφάρσαλα και μετεπιβίβαση σε τρένο και προορισμό τα Τρίκαλα. Υπήρχε η δυνατότητα της απευθείας γραμμής αλλά επιλέχθηκε για καθαρά τουριστικούς λόγους και άξιζε τον κόπο. Η σύντομη αναμονή στον σταθμό Παλαιοφάρσαλα πολύ ευχάριστη με τις μυρωδιές της φύσης και θέα των γύρω θερισμένων χωραφιών από τα σιτάρια. Ο αέρας δροσερός, ήταν όαση στην ζέστη του καλοκαιριού.
Οι τουρίστες με σακίδια κάθε λογής και από διαφορετικές εθνικότητες μας χαμογελούν και φαίνονται να απολαμβάνουν την ατμόσφαιρα και τον ορίζοντα των χωραφιών. Το μικρό καφενείο δίνει την δυνατότητα να ικανοποιήσεις τον ουρανίσκο σου με ότι διαθέτει ως χώρος για τους πελάτες. Αυτό που μου έκανε εντύπωση ήταν οι ταξιδιώτες από την Αθήνα που καταφθάνουν ομαδικά με το τρένο από Αθήνα προς Θεσσαλονίκη και έχουν και αυτοί προορισμό τα Τρίκαλα και την ευρύτερη περιοχή. Βιαστικά έγινε η επιβίβαση για όλους μας στο τρένο με τερματικό σταθμό τα Τρίκαλα.
Η νέα μας πορεία με εικόνες των βουνών που περιτριγυρίζουν προστατευτικά την περιοχή δίνουν άλλη οπτική αίσθηση με πολύ ενδιαφέρον. Στο τέρμα η αγαπημένη φίλη και συνάδελφος Δημοσιογράφος F.I.J.E.T Λία Μπακλαβά περιμένει να με καλωσορίσει και να μου θυμίσει ότι η φιλοξενία και η φιλία στον τόπο αυτό είναι το ζητούμενο. Ήδη είχε στο πρόγραμμα της την διαδρομή και ότι καλλίτερο για να γνωρίσω από κοντά τον τόπο και τους ανθρώπους του.

Η Λία γνωρίζοντας πολύ καλά την ξενάγηση που έπρεπε να μου κάνει με πήγε κατευθείαν στο Μουζάκι όπου και θα έμενα σε έναν όμορφο λόφο και θα είχα την θέα του χωριού σαν σε ένα μεγάλο πιάτο. Το μεγάλο σπίτι ξεχωριστό με τον κήπο και την θέα στα γύρω βουνά που συγκλίνουν απέναντι μας ακριβώς αφήνοντας μια τεράστια φυσική πύλη στο σημείο κατάληξης τους δεξιά και αριστερά. Το φως και η καθαρότητα του ουρανού διαδέχθηκε η νύχτα γεμάτη αρώματα από τους κήπους και την καθαρότητα του ουρανού και των αστεριών που όπως λέγεται από τους ντόπιους δεν συναντάς στην Ελλάδα πουθενά. Το χωριό ημέρα και νύχτα λάμπει με τα σπίτια σε πολύ καλή ρυμοτομία δρόμων και κεντρική αγορά που διαθέτει καταστήματα όλων των ειδών γεμάτα από ντόπιους και ξένους.

Σε ώρα αιχμής δυσκολευθήκαμε να βρούμε τραπέζι για καφέ και παγωτό. Απολαύσαμε παραδοσιακά γλυκά ντόπια εδέσματα και καλό τοπικό κρασί σε ταβέρνες γύρω και έξω από το Μουζάκι ανηφορίζοντας για το βουνό των Αγράφων. Το σκληρό και άγριο τοπίο του βουνού είχε προστατέψει τον ήρωα Γεώργιο Καραϊσκάκη και τα παλληκάρια του από τους Τούρκους και ήταν το προπύργιο του για να υπερασπιστεί την πατρίδα του από τον εχθρό τότε. Τα χωριά που συναντούμε στον φιδωτό και ανηφορικό δρόμο σε καλωσορίζουν και σου δίνουν την σύγχρονη πραγματικότητα με τον πολιτισμό. Εδώ πρέπει να αναφέρω ότι καταλύματα και παραδοσιακές ταβέρνες με καλό φαγητό παραμονεύουν να σας ξελογιάσουν και να απολαύσετε γεύσεις και ατελείωτη ομορφιά τοπίου καθαρά ορεινού. 

Ο δρόμος αυτός συνεχίζει στα υψηλότερα σημεία της διαδρομής με τελικό προορισμό το Μοναστήρι της Σπηλιάς των Αγράφων και την Θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Σπηλιώτισσας.
Εχοντας ορμητήριο το σχεδόν κολλητό χωριό με το Μουζάκι, το χωριό του μεγάλου πολεμιστή Γεωργίου Καραϊσκάκη (μία γέφυρα χωρίζει τα δύο χωριά γεωγραφικά άλλα και οικιστικά) συνεχίζεται το οδοιπορικό μας. Με ευκαιρία την γιορτή του Αυγούστου για την Παναγία την Σπηλιώτισσα που την γιορτάζουν στο Μαυρομάτι κάθε χρόνο, βρέθηκα με την Λία Μπακλαβά και την βραβευμένη Λογοτέχνη Ποιήτρια Ελένη Τέγου και ένα μεγάλο αριθμό γυναικών του Μαυροματίου για το προσκύνημα της Παναγίας. Όπως είχα προετοιμαστεί, θα ήταν ένας προορισμός για την ομορφιά και την θρησκευτική ευλάβεια που θα μου έδιναν πολύ δύναμη και χαρά.

Το Μοναστήρι της Σπηλιάς των Αγράφων στο υψηλότερο σημείο του βουνού υπάρχει η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας που βρέθηκε το 1904 από τους αδελφούς Αθανάσιο και Παρθένιο. Ο δρόμος κακοτράχαλος δύσκολος με διαδρομές στην κόψη με τους γκρεμούς. 

Κατά την διάρκεια του ταξιδιού μας μπόρεσα να αντιληφθώ τον ψυχισμό όλων των γυναικών του Μαυροματίου που υπήρχαν μέσα στο λεωφορείο. Δεν ανησύχησαν καθόλου στην διαδρομή και με καθησύχαζαν ότι όλα θα πάνε καλά και ότι η Παναγία δεν άφησε να γίνει εδώ και πολλά χρόνια κανένα ατύχημα. 
Σε κάποια στροφή πέταλο θα την έλεγα, κατηφορικά που έχασκε ο γκρεμός κάτω σε τεράστιο βάθος, ο οδηγός σταμάτησε, κατέβηκε και αφαιρούσε τις πέτρες που είχαν κυλίσει από το βουνό για να μην εμποδίσουν το πέρασμα μας. Η φίλη μου Λία Μπακλαβά είχε γίνει κάτωχρη και εγώ ήμουν έτοιμη να πεταχτώ έξω τρέμοντας από τον φόβο της ολίσθησης. Πίσω μου οι γυναίκες από το Μαυρομάτι, συνοδοιπόρες είχαν απόλυτη ηρεμία και το διασκέδαζαν. Εκείνη την στιγμή σκέφθηκα πόσο δυνατές και με θρησκευτική ευλάβεια είναι. Οταν φθάσαμε στην Παναγία το πρώτο που έκανα ήταν να την ευχαριστήσω για την ασφάλειά μας.

Σήμερα από ότι έμαθα ο δρόμος είναι καλός και δεν έχει κανένα πρόβλημα να τον διασχίσεις. Το προσκύνημα της Παναγίας της Σπηλιώτισσας είναι πραγματικά το άγγιγμα με τον Θεό και την χάρη της Παναγίας. Το εκκλησάκι στην κορυφή του βουνού σαν αετοφωλιά με την αρχιτεκτονική του δομή εντός και εκτός, σου δίνει την ιερότητα του χώρου με όλη την μεγαλοπρέπεια του τοπίου. Ήδη έχεις επικοινωνήσει με την θεία χάρη της Παναγίας της Σπηλιώτισσας.

Η επιστροφή στα εγκόσμια μας επανέφερε στην συνέχεια του ταξιδιού μας στο Μαυρομμάτι Καρδίτσας που γεννήθηκε ο μεγάλος στρατηλάτης και ήρωας Γεώργιος Καραϊσκάκης. Το Μαυρομμάτι διαθέτει το Μουσείο του Γεωργίου Καραϊσκάκη με προσωπικά αντικείμενα του Ηρωα και πολλά άλλα κειμήλια της εποχής του που δωρίθηκαν από την οικογένεια του αλλά και άλλους φίλους του Μουσείου. Το επισκέφτηκα με την ευγενική βοήθεια του Προέδρου του Πολιτιστικού Συλλόγου Μαυρομματίου κ. Δημητρίου Γιώτη ο οποίος και μου έδωσε όλη την πολύτιμη ιστορική αξία των προσωπικών αντικειμένων του Καραϊσκάκη. Η συγκίνηση μεγάλη να βλέπεις το ξίφος, το δακτυλίδι του και το φυλαχτό του που είχε πάντα επάνω του, όπως και άλλα σημαντικά που υπάρχουν στο Μουσείο.

Υπάρχει στο Μαυρομμάτι και το σπίτι που έζησε ο ήρωας έως τα 17 του χρόνια, δωρεά της Μελπομένης Τζιουβάρα. Είναι επισκέψιμο και αυτό και παρουσιάζει το δικό του ενδιαφέρον με ανάλογα συναισθήματα. Η Σπηλιά του Καραϊσκάκη 7 χιλιόμετρα έξω από το Μαυρομμάτι που γεννήθηκε ο Γεώργιος Καραϊσκάκης είναι τόπος που μπορεί ο επισκέπτης να δει με πρόσβαση ασφαλτοστρωμένου δρόμου. Και όλα αυτά με την υποστήριξη και προσωπική αυτοδιάθεση του Προέδρου του Πολιτιστικού Συλλόγου Μαυρομματίου κ. Δημητρίου Γιώτη.

Με ορμητήριο το σπίτι της Λίας Μπακλαβά στο Μουζάκι η ταξιδιωτική μας πορεία συνεχίζεται προς την όμορφη πόλη των Τρικάλων με οδηγό και ξεναγό την Λία. Η διαδρομή μικρή άνετη μετά το χωριό Πύλη που παρουσιάζει ωραίο κεντρικό εμπορικό δρόμο με παραδοσιακούς κουραμπιέδες, εργολάβους, πάστες και ωραία στέκια για αναψυχή και ποτά κάθε είδους. Επόμενη επίσκεψη η πόλη των Τρικάλων που έκλεψε την καρδιά μου για το κοσμοπολίτικο ύφος της και την πολλαπλότητα των πραγμάτων που την κάνουν ξεχωριστή.

Ο ποταμός Ληθαίος δηλαδή το ποτάμι της λήθης, είναι αυτό που την χωρίζει στα δυο. Διασχίζει όλη την πόλη και κρατά σε επικοινωνία τις δυο πλευρές με πολλές μικρές γέφυρες που οριοθετούν περάσματα. Οι περιπατητές ανταμώνουν με τι πάπιες στο ποτάμι που κολυμπούν αθόρυβα δίνοντας μια όμορφη ατμόσφαιρα ηρεμίας. Στις όχθες αυτού του ποταμού γεννήθηκε ο πρώτος γιατρός της αρχαιότητας Ασκληπιός κατά τον Στράβωνα. Σε αυτό το σημείο ακριβώς επιλέχθηκε να τοποθετηθεί το άγαλμα του Ασκληπιού που φιλοτέχνησε ο γλύπτης Θεόδωρος Βασιλόπουλος, με τα νερά του καταρράκτη στα πόδια του.

Πρώτος σταθμός στην πόλη το Ασκληπιείο Τρίκης όπου εκεί κατά τον Στράβωνα υπήρχε το παλαιότατο και επιφανέστατο ιερό του Ασκληπιού πρώτου ιατρού της αρχαιότητος. Εδώ προσέτρεχαν πανελλαδικώς για θεραπεία με βότανα. Μέρος του Ασκληπιείου οι αρχαιολόγοι εντόπισαν κάτω από την παλιά πόλη.
Στην πόλη Τρικάλων από ανασκαφές το 1902 του Παναγιώτη Καστριώτη βρέθηκαν Ρωμαϊκός Λουτρώνας και οικοδόμημα με ψηφιδωτά δάπεδα υστερορωμαϊκών χρόνων και το 1964 αποκαλύφθηκε από το Δ. Θεοχάρη η γωνία ενός μεγάλου οικοδομήματος όψιμων ελληνιστικών χρόνων με Ρωμαϊκά ψηφιδωτά που παριστάνουν τον βασιλιά ηδονών της Θράκης Λυκούργο, παράφρονα, διότι είχε διώξει τον θεό Διόνυσο και γι’ αυτό τιμωρήθηκε από τις μαινάδες.


Η οδός Ασκληπιού που αποτελεί και τον εμπορικότερο δρόμο, είναι τόπος συνάντησης, επικοινωνίας, περιπάτου για ντόπιους και ξένους, δίνοντας την ελευθερία σε όλους να χαλαρώσουν στην καρδιά της πόλης των Τρικάλων χωρίς περιττούς ήχους. Η κεντρική πλατεία της πόλης είναι η συνέχεια της Ασκληπιού και τα πυκνά ψηλά δέντρα δροσίζουν με την αίσθηση των νερών που κυλούν στο ποτάμι. Το συντριβάνι με το γλυπτό του πιτσιρικά που φιλοτέχνησε ο σημαντικός έλληνας γλύπτης Νικόλας της νεώτερης ιστορίας της ελληνικής γλυπτικής δίνει την εικαστική του παρουσία πολύ ζωντανά. Σε μικρή απόσταση το άγαλμα του Στρατηγού Στέφανου Σαράφη αρχηγού ΕΑΜ ΕΛΑΣ έργο του Αντώνη Καραχάλιου όπως το άγαλμα το αρματολού Νικολάου Στουρνάρα, ο ανδριάντας του Παπαθύμιου Βλαχάβα και ο ανδριάντας του Στρατάρχη της Ρούμελης Γεωργίου Καραϊσκάκη. Η ιστορία και το μεγαλείο της για υπενθύμιση σε ξένους και ντόπιους.

Για τους ευσεβείς και πιστούς οι ναοί της πόλης είναι παλαιοί και με πολύ σημαντικά κειμήλια και αποτελούν προορισμό τουριστικό που χρειάζεται και τον απαιτούμενο χρόνο.
Επόμενη επίσκεψη μας στην Δημοτική Πινακοθήκη του Δήμου Τρικάλων που έχει μεγάλο ενδιαφέρον από τις συλλογές ντόπιων και ξένων καλλιτεχνών και στεγάζεται στην Δωροθέα Σχολή, Στρατηγού Σαράφη 42. Αποτελείται από την πτέρυγα του Μενέλαου Καταφυγιώτη την πτέρυγα του Δημήτρη Γιολδάση και την πτέρυγα διαφόρων καλλιτεχνών ντόπιων και ξένων, που δώρισαν έργα τους σε αυτήν.

Προορισμός με ενδιαφέρον, ένα σπάνιο μνημείο το Κουρσούμ – Τζαμί που έχτισε ο γιός του Σουλτάνου Σουλεϊμάν πρίγκιπας Οσμάν Σάχ ο οποίος άρρωστος και κυνηγημένος σώθηκε στον τόπο αυτόν και το έκτισε σε ανάμνηση. Είναι μεγαλόπρεπο και με την δική του αρχιτεκτονική προκαλεί δέος. Κτίσθηκε στα μέσα του 16ου αιώνα. Προστατευμένο από την UNESCO αποτελεί τόπο προβολής πολιτισμού με εκθέσεις και ομιλίες. 

Άλλο σημείο αξιόλογο επίσκεψης που πρέπει να απολαύσει ο ταξιδιώτης είναι η συνοικία Βαρούσι με τα όμορφα αρχοντικά και την περίτεχνη αρχιτεκτονική τους. Στα στενά σοκάκια αυτής της περιοχής σκοτώσανε τον Σακαφλιά, τον μποέμ άνδρα και καρδιοκατακτητή λόγω της ομορφιάς και του χαρακτήρα του. Σακαφλιάς σημαίνει φίλος της σάρκας. Την φήμη του συναντούμε στο Ρεμπέτικο τραγούδι του Βασίλη Τσιτσάνη. Έτσι καθιερώθηκε και να αποκαλούνται οι Τρικαλινοί συχνά Σακαφλιάδες.
Στο βόρειο τμήμα της πόλης των Τρικάλων βρίσκεται ο Λόφος του Προφήτη Ηλεία με το εξωκλήσι του Προφήτη Ηλεία κτισμένο το 1896. Στην περιοχή βρέθηκαν νεολιθικά όστρακα και κάτω από τον Λόφο παλαιοχριστιανική Βασιλική του δεύτερου μισού του 5ου αιώνα.

Ο ζωολογικός κήπος της πόλης μετά το φρούριο θα αποζημιώσει τον επισκέπτη με τα ζώα που φιλοξενεί και τα ωδικά πτηνά σε ένα καταπράσινο φυσικό τοπίο.

Η νυχτερινή ζωή στην πόλη είναι το μεγάλο πλεονέκτημα για όσους την επισκεφθούν. Ατελείωτα μαγαζιά για ποτό και φαγητό με ιδιαίτερη διακόσμηση και σε συνέχεια το ένα δίπλα στο άλλο σε προσελκύουν σε μια όμορφη μεγάλη παρέα ανθρώπων. 

Η επιλογή πραγματικά δύσκολη με πολλές προτάσεις για διασκέδαση. Τριγύρω μας στενά δρομάκια για ποδαρόδρομο οδηγούν σε χώρους μέσα και έξω των κτιρίων με τους μεγάλους ανεμιστήρες να γυρίζουν επάνω από τα κεφάλια μας χωρίς να ενοχλούν. Ενας μικρός παράδεισος θα έλεγα που μας συγκίνησε και γέμισε μπαταρίες για τον Χειμώνα.
Η φίλη και ξεναγός μου Λία Μπακλαβά γνώριζε πολύ καλά τον τόπο και μου έδωσε και πάλι την καλλίτερη ευκαιρία για να αισθανθώ την περιρρέουσα ατμόσφαιρα της διασκέδασης στην καρδιά της πόλης. Και φυσικά είχα την ευκαιρία να συναντήσω ανθρώπους που ζουν και δραστηριοποιούνται στα Τρίκαλα.

Οι άνθρωποι των Τρικάλων φημίζονται για την φιλοξενία και την ευθύτητα του χαρακτήρα τους. Δεν είναι τυχαίο επίσης που ο τόπος έχει πολλούς σύγχρονους και παλιούς καλλιτέχνες που έδωσαν και συνεχίζουν να δίνουν πολιτισμό σε υψηλό επίπεδο.

Το ταξίδι συνεχίζει μετά τα Τρίκαλα με διαδρομή 20 χιλιομέτρων σε καινούριο εθνικό δρόμο ευθύ και με άνεση για την Καλαμπάκα όπου δεσπόζουν ψηλά τα ιερά βράχια των μοναστηριών των Μετεώρων. Η θέα από τα χαμηλά του δρόμου επιβλητική και σε προετοιμάζει για το τι θα συναντήσεις. Η περιφερειακή οδός για την κορυφή των μετεώρων προστατεύεται από τους απότομους γκρεμούς με χαμηλό τοιχίο από το οποίο μπορείς να απολαύσεις την κοιλάδα χαμηλά και την καλοχτισμένη πόλη της Καλαμπάκας. Σημεία που κόβουν την ανάσα. Από την μία οι μαύροι όγκοι των μετεώρων και από την άλλη τα ανοίγματα που σου επιτρέπουν να φωτογραφίσεις ότι φαίνεται χαμηλά και δεν χρειάζεται να είσαι ειδήμων της φωτογραφίας. Ολα είναι μοναδικά και δεν συναντάς τοπία με αυτήν την ιδιομορφία του εδάφους που σχημάτισε η φύση στο πολύ παλαιό παρελθόν της. Στις απόκρημνες κορυφές των βράχων που είναι σαν να έπεσαν από τον ουρανό στη γη τα Μοναστήρια κρατούν τα σκήπτρα της ζωής σε αυτό τον διαφορετικό τόπο. 

Επόμενο βήμα του επισκέπτη η στάση έξω από το κεντρικό Μοναστήρι της Ιεράς Μονής Μεταμορφώσεως του Σωτήρος του οποίου κτήτωρ ήταν ο Αθανάσιος Μετεωρίτης από τον οποίο δόθηκε το όνομα Μετέωρα, το 1344 Κατόπιν δημιουργήθηκαν άλλες Μονές Ανδρών και γυναικών. Σήμερα λειτουργούν έξι Μοναστήρια τα εξής:
Μονή Αγίου Νικολάου Αναπαυσά
Μονή Ρουσάνου η Αγίας Βαρβάρας
Μονή Βαρλαάμ η Αγίων Πάντων
Μονή Αγίου Στεφάνου
Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος ή Μεγάλο Μετέωρο
Μονή Αγίας Τριάδας

Μετά την επίσκεψη των Μοναστηριών και την θέα της πόλης στα ριζά των βράχων η Καλαμπάκα σε καλοδέχεται ευχάριστα με δροσιά στα όμορφα καφέ και εστιατόρια ταβέρνες όπως και τα καλοβαλμένα ξενοδοχεία και διαμερίσματα όπου μπορείς να ξεκουρασθείς. Η μικρή αυτή φιλόξενη πόλη σε έχει ήδη κερδίσει.

Επόμενος προορισμός ξεκινά από το Μουζάκι και στην συνέχεια η διαδρομή από Τρίκαλα – Πύλη – Ελάτη – Περτούλη συνεχίζει δίπλα στον Πορταϊκό ποταμό την γέφυρα Κονδύλη με όμορφη φύση και ασφαλή διαδρομή. Από τα Τρίκαλα έως την Ελάτη 32 χιλιόμετρα και υψόμετρο 950 μέτρα. Η πρώτη εικόνα του βουνού Κόζιακα μαγευτική με υψόμετρο 1.990 μέτρα πάνω από την Ελάτη σε έχει κερδίσει με την πρώτη ματιά. Μυρωδιά από έλατο παντού και το πράσινο έχει την τιμητική του κυριαρχεί όπου αν στρέψεις το βλέμμα σου. Τα ξύλινα υπαίθρια μαγαζιά με πλεγμένα χειροποίητα στεφάνια από αποξηραμένα λουλούδια των ντόπιων καλλιτεχνών του είδους, χρωματίζουν απαλά το όλο τοπίο. Πάγκοι από ξύλο γεμάτοι με μέλι του Ελάτου, μαρμελάδες και γλυκά κουταλιού παραδοσιακά, χαλβάς σαπουνέτης εταιρείας Μπουλογιώργου με βελούδινη υφή στο στόμα. Οι ταβέρνες όπως και τα καφέ με ιδιαίτερο διάκοσμο στολισμένα δίνουν ότι καλλίτερο σε ποιότητα με το βουνό απέναντι επιδεικτικά σε όλο το μεγαλείο του. Φεύγεις και κουβαλάς ότι είδες, άγγιξες, έφαγες και ανέπνευσες από τα αρώματα της φύσης.

Μετά την Ελάτη σε πολύ μικρή απόσταση το χιονοδρομικό κέντρο στο Περτούλι άλλα χωριά της περιοχής είναι Βλάχα, Βροντερό, Ξυλοχώρι, και Καλόγηροι. Εδώ οι φιλότεχνοι θα συναντήσουν τα ξυλόγλυπτα του Αγγελου Πατσιατζή που έχουν μεγάλο ενδιαφέρον.
Κάπου εδώ τελείωσε η περιήγηση σε έναν τόπο που φεύγοντας τον κουβαλάς μαζί σου για πάντα γεμάτος από τις ομορφιές της φύσης και την συνάντηση των ανθρώπων που την κατοικούν και την αγαπούν με τον δικό τους φιλόξενο τρόπο.
Μάγδα Καραγιαννιώτου-Μυστικού Δημοσιογράφος – Εκπρόσωπος Βορείου Ελλάδος F.I.J.E.T (Διεθνής Ομοσπονδία Δημοσιογράφων Τουρισμού).

Μάγδα Καραγιαννιώτου – Μυστικού
Δημοσιογράφος-Εκπρόσωπος F.I.J.E.T
Εικαστικός Συντάκτης

Δευτέρα 22 Μαρτίου 2021

Το εικαστικό έργο και η δημιουργία ποίησης Χαϊκού της Μαρίας Παπατζέλου

Γράφει η Μάγδα Καραγιαννιώτου – Μυστικού
Δημοσιογράφος-Εκπρόσωπος F.I.J.E.T
Εικαστικός Συντάκτης
Δημοσιεύτηκε στην
17 Μαρτίου 2021


Με έμπνευση από την Ιαπωνική κουλτούρα και τον Αρχαιοελληνικό πολιτισμό η Μαρία Παπάτζελου είναι καλλιτέχνης που δεν περιορίζεται στα δρώμενα της χώρας της και του τόπου διαμονής της, τη Θεσσαλονίκη. Ορμώμενη από τις γνώσεις που της έδωσαν οι δάσκαλοί της στην Σχολή Καλών Τεχνών Θεσσαλονίκης, σχηματοποίησε ένα δικό της καλλιτεχνικό δρώμενο εικαστικής δημιουργίας, ταξιδεύοντας στον Ιαπωνικό πολιτισμό, κρατώντας ωστόσο τις αρχαιοελληνικές της επιρροές.

Η διαδραστική της εσωτερική ανάγκη έγινε πράξη με δημιουργίες και εκφραστικούς διαλόγους μέσα από υλικά, φόρμες και μηνύματα διαλόγου για τους θεατές των έργων της. Οι όμορφες συνθέσεις της (Installations) είναι η αποκάλυψη της αλήθειας που κρύβουν τόσο τα υλικά της όσο και η νοηματική της εξέλαση στα θέματά της, με σκηνική παρουσία που εντείνει τις αισθήσεις του θεατή για την επικοινωνία, μέσα από την εκφορά του αποτελέσματος.

Το τελευταίο της έργο «co-existence», μια διάδραση με τον θεατή, τον προσκαλεί σε ανοικτή συν-δημιουργία, μέσα από δεκάδες φωτογραφίες χεριών και συμβόλων συνύπαρξης, από όλο τον κόσμο, τις οποίες ακόμη συγκεντρώνει.

Η τελευταία ενότητα των έργων της «Εσωτερικές συνδέσεις, being at home» παρουσιάστηκαν τον Απρίλιο το 2020 στον ναό Houngonji στο Κυότο, με επιμέλεια του σημαντικού ερευνητή κ. Μασάσι Νακαμούρα, ενώ συνέχισε την πορεία της με το χάρτινο Washi Kimono «Δεύτερο δέρμα» στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης στην έκθεση «Προλεγόμενες, Ιστορίες που ντύθηκε το Σώμα», μια εντατική έρευνα σε σχέση με τον Ιαπωνικό πολιτισμό και την Μυθολογία. Συνεχίζει αυτή την σειρά με ένα δεύτερο χάρτινο Washi Kimono αφιερωμένο στην συγγραφέα του «Tale of Genji» της περιόδου Heian, Murasaki Shikibu και ένα τρίτο αντρικό κιμονό με διπλή αναφορά στον μύθο του Urashima Taro και στον δικό μας Προμηθέα. Η αναφορά στις πτυχώσεις του αρχαιοελληνικού χιτώνα και των κιόνων δωρικού ύφους, αποτελούν το πάντρεμα με την Ιαπωνική παράδοση του κιμονό. Η πολυσχιδής και πολυμορφική εικαστική δύναμη της δημιουργού επεκτείνεται στον αόρατο κόσμο του μύθου με τις 17 συλλαβές των Χαϊκού της. Το συμπύκνωμα των στίχων της αποτελεί συνεκτική απόδοση νοημάτων, μέσα από τις εικόνες σημαντικών φωτογράφων της Ιαπωνίας.

«Ακολουθώντας τα βήματα μιας Geisha» είναι ο τίτλος 8 Χαϊκού εμπνευσμένων από 8 φωτογραφίες του Peter Machlntosh. Θα διαβάσουμε ένα μικρό ποιητικό μέρος, με την προσωπική μου ανάλυση, μετά από συζήτηση με τη δημιουργό τους Μαρία Παπάτζελου.

Οι εμβληματικές εικόνες των όμορφων γυναικών με κιμονό, με τα λευκά βαμμένα πρόσωπα, είναι οι γνωστές Maiko και Geiko του Κυότο της Ιαπωνίας. Αυτές τις γυναίκες χαρακτηρίζουν οι στίχοι της Μαρίας Παπάτζελου, με όλα τα ποιοτικά χαρακτηριστικά τους που συγκινούν, άνδρες και γυναίκες, έως και σήμερα. Η ιστορία τους κρύβεται κάτω από την σεμνότητα, να δίνουν τα καλύτερα της παιδείας τους, χωρίς επιτηδεύσεις.

Η θεατρική παρουσία των παραπάνω στίχων Χαϊκού συνεχίζει με την εκλεπτυσμένη ατμόσφαιρα που δημιουργείται, μετά την σκηνική παρουσία του χορού των γυναικών με κιμονό. Στην συνέχεια θα είναι έτοιμες να ακολουθήσουν την καθημερινότητά τους, έτοιμες για την επόμενη παρουσία στον κόσμο της παραδοσιακής κουλτούρας που υπηρετούν με ζήλο, κουβαλώντας το μικρό κοριτσάκι που έχουν μέσα τους.
Ανοιξη – Spring – Χαϊκού της Μαρίας Παπάτζελου με αφορμή τις φωτογραφίες του Ιάπωνα φωτογράφου Edison Taragaki εμπνευσμένα από την ομορφιά της μυθολογίας του Izumo στο Shindo, ιερός τόπος της δύσης του ήλιου και της αναγέννησης της φύσης.

Ακροβατώντας με τις λέξεις η ποιήτρια εναρμονίζει τον ποιητικό της λόγο με την αρχαία λατρεία των Ιαπώνων να τιμούν με Ιερά, την δύση του ήλιου. Λεπτά τα νήματα που συνδέουν τις έννοιες των στίχων σε ένα απρόσκοπτο διαλογισμό με την ιερή φύση και το μεγαλείο της δύναμης του ήλιου. Ο μύθος της ιερής γης Izumo, που μορφοποιήθηκε από το θεϊκό ζευγάρι, Izanagi-no-Mikoto και Izanaki-no-Mikoto στον αρχέγονο ωκεανό, γίνεται το δέλεαρ για την ποιήτρια να αναζωπυρώσει τον μύθο.
Σε μία άλλη μικρή Χαϊκού ιστορία της με τον τίτλο «Nukumori: η ζεστασιά μιας πρόσφατης αποχώρησης», εμπνευσμένη από τις ατμοσφαιρικές φωτογραφίες του βραβευμένου φωτογράφου George Nobechi, η εικαστικός επιχειρεί να συγκρατήσει λίγη από τη ρευστότητα του φθοροποιού χρόνου, που συνεχώς χάνεται, σε μία αέναη, wabi-sabi επιστροφή.

Η ατέρμονη κίνηση του ουρανού, είναι η δημιουργία του μέλλοντος που θα γίνει παρελθόν και η στροφή αναπόφευκτα βρίσκεται στην αρχή, μια αλήθεια που κρύβουν οι στίχοι αυτοί, για έναν κόσμο που πάντα θα ακολουθεί τον ουρανό και τους νόμους του.

Ο αδυσώπητος χρόνος είναι τόσο βιαστικός στο πέρασμά του, που μας παραπλανά και μας αποστομώνει. Οταν ο χρόνος φύγει, δεν υπάρχει επιστροφή σε όσα βίωσες, ούτε απολογία, σε ότι δεν πρόφθασες. Επομένως ο ζωοδότης ήλιος μας υπενθυμίζει με την δύση του, ότι όλα φεύγουν και η επόμενη μέρα είναι μια νέα μέρα, χωρίς επιστροφή σε αυτήν που έφυγε.

Μάγδα Καραγιαννιώτου – Μυστικού
Δημοσιογράφος-Εκπρόσωπος F.I.J.E.T
Εικαστικός Συντάκτης

Σάββατο 31 Οκτωβρίου 2020

Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης

Συνέντευξη της νέας αναπληρώτριας διευθύντριας του Μουσείου Δρ. Αγγελικής Κουκουβού

Γράφει η Μάγδα Καραγιαννιώτου – Μυστικού
Δημοσιογράφος-Εκπρόσωπος F.I.J.E.T
Εικαστικός Συντάκτης
Δημοσιεύτηκε στην
29 Οκτωβρίου 2020

Από την εκθεσιακή ενότητα ο Χρυσός των Μακεδόνων

Στην καρδιά της Θεσσαλονίκης απέναντι από την ΔΕΘ (Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης) στο λαμπρό αρχιτεκτόνημα του αρχιτέκτονα Πάτροκλου Καραντινού και ιστορικό διατηρητέο μνημείο νεότερης κληρονομιάς εδρεύει το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης από το 1962 έως σήμερα. Εδώ στεγάζεται μία μοναδική συλλογή αρχαιοτήτων του μακεδονικού χώρου που η συγκρότησή της ξεκίνησε αμέσως μετά την απελευθέρωση της πόλης το 1912, και σήμερα αριθμεί 50.000 περίπου αντικείμενα.
Την πρόσοψή και γενική είσοδο του μουσείου αποτελεί το επεκτεινόμενο στέγαστρο του κτιρίου που λειτουργεί και ως η πρώτη εικόνα προϊδεασμού με τα εξαιρετικά ανάγλυφα στις δύο μαρμάρινες λαξεμένες σαρκοφάγους, που απεικονίζουν τον Ορφέα να μαγεύει με την κιθάρα τα ζώα, Αμαζόνες σε μάχη, αλλά και άλλα μυθολογικά θέματα που προαναγγέλλουν το πανόραμα της ιστορίας και της δόξας του πολιτισμού που γεννήθηκε στον βορειοελλαδικό χώρο της Μακεδονίας και παρουσιάζεται στο εσωτερικό του μουσείου.

Ο κρατήρας του Δερβενίου

Τα εκθέματα του Μουσείου χρονολογικά ξεκινούν από την Απώτερη Προϊστορία, πριν από την εμφάνιση του ανθρώπου, με εκμαγεία κρανίων του Μακεδονικού Ουρανοπίθηκου και συνεχίζονται με την Παλαιολιθική Εποχή (350.000-10.000 π.Χ.) και το αντίγραφο του κρανίου του Σπηλαίου των Πετραλώνων (200.000 π.Χ.).

Στη συνέχεια πτυχές της καθημερινής ζωής της προϊστορικής Μακεδονίας ξεδιπλώνονται μέσα από θεματικά σύνολα. Το ταξίδι στον χρόνο συνεχίζεται μέσα από την παρουσίαση 11 οικισμών της Εποχής του Σιδήρου (1100-700 π.Χ.), οικισμοί που σηματοδοτούν μια νέα εποχή που θα οδηγήσει προς τη γένεση των πόλεων. Η ενότητα «Στη Μακεδονία από τον 7ο αι. π.χ. ως την ύστερη αρχαιότητα» αναπτύσσεται μέσα από οκτώ θεματικά σύνολα που παρουσιάζουν ευρήματα από την εποχή της δημιουργίας του μακεδονικού βασιλείου. Επιλεγμένα αντικείμενα από ανασκαφές στην Κεντρική Μακεδονία (νομοί Θεσσαλονίκης, Πιερίας, Κιλκίς και Χαλκιδικής) φέρνουν στο προσκήνιο διαφορετικές όψεις του μακεδονικού βίου, αντανακλούν το κλέος, τη δύναμη των Μακεδόνων ηγεμόνων και φανερώνουν την πολιτική ισχύ του βασιλείου στα χρόνια της ακμής του στα πέρατα της οικουμένης.

Στην έκθεση που αφιερώνεται στη Θεσσαλονίκη, μια αφήγηση που συνδυάζει τοπογραφικές και θεματικές ενότητες επιτρέπει στον επισκέπτη να συνδέσει σημαντικά μνημεία και επιλεγμένα αντικείμενα με τις λειτουργίες του αστικού χώρου, την πολιτική, κοινωνική και οικονομική πνευματική ζωή της πόλης. Παράλληλα προβάλλονται άγνωστες πτυχές της ιστορίας και αναδεικνύονται τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της Θεσσαλονίκης, πολλά από τα οποία ανιχνεύονται έως τις μέρες μας.

Εκθεσιακή ενότητα ο Χρυσός των Μακεδόνων

Τέλος, στην έκθεση «ο Χρυσός των Μακεδόνων», από τα πιο αγαπημένα σημεία επισκεπτών από όλο τον κόσμο, παρουσιάζονται πολύτιμα ευρήματα της Μακεδονίας. Η έκθεση αναδεικνύει το υψηλό τεχνολογικό, καλλιτεχνικό και αισθητικό επίπεδο των τοπικών εργαστηρίων, ενώ παράλληλα παρουσιάζει τις ταφικές πρακτικές και την ιδεολογία των αρχαίων Μακεδόνων.

Οι αίθουσες του μουσείου με τη σύγχρονη και μελετημένη παρουσία ιστορικών αναφορών και αντικειμένων οδηγούν τον επισκέπτη στις περιόδους αναφοράς με επίκεντρο την Μακεδονία και την πόλη της Θεσσαλονίκης ως μητροπολιτικό κέντρο. Τη σύγχρονη προσέγγιση των ευρημάτων αναδεικνύει ο ωραίος θεματικός καταμερισμός χρονολογικά με την αρχιτεκτονική τους προβολή σε μια άνετη και εκλεπτυσμένη εικόνα μουσείου. Τους επισκέπτες από όλο τον κόσμο καλωσορίζει το ενημερωτικό φυλλάδιο των εκθέσεων, διαθέσιμο σε 20 γλώσσες από τα φινλανδικά και τα εβραϊκά, ως τα αραβικά και τα κορεατικά!

Ανάμεσα στα περισσότερα από 2.000 εκθέματα ξεχωρίζουν μοναδικά αριστουργήματα όπως ο κρατήρας του Δερβενίου, ο Πάπυρος του Δερβενίου -το αρχαιότερο βιβλίο της Ευρώπης και η πρώτη ελληνική εγγραφή το 2015 στον κατάλογο «Μνήμη του Κόσμου» της UNESCO-, η μεγαλύτερη συλλογή χρυσών στεφανιών στον κόσμο, πολύτιμα διαδήματα και άλλα κοσμήματα. Ο επισκέπτης μπορεί να θαυμάσει και άλλα αντικείμενα λιγότερο γνωστά στο κοινό, ωστόσο, μοναδικής αισθητικής και αρχαιολογικής σημασίας, όπως την Αφροδίτη Frejus (2ος αι. μ.Χ.), από τα καλύτερα ρωμαϊκά αντίγραφα ενός διάσημου έργου της κλασικής εποχής, πιθανότατα του γλύπτη Αλκαμένη, την τριάδα των θεοτήτων του ιερού των Αιγυπτίων θεών της πόλης με το ιερό ζευγάρι της Ίσιδας και του Σάραπι (εξελληνισμένη μορφή του Αιγύπτιου θεού των νεκρών Όσιρι) και τον γιο τους, Αρποκράτη, τα χάλκινα κράνη, τις χρυσές μάσκες και τα βαρύτιμα κοσμήματα από το νεκροταφείο της Σίνδου (τέλη του 6ου αι. π.Χ.), την εντυπωσιακή μαρμάρινη θύρα από τον μακεδονικό τάφο που βρέθηκε στην Αγία Παρασκευή Θεσσαλονίκης (τέλος 4ου αι. π.Χ.) , τις μαρμάρινες ζωγραφιστές κλίνες από την Ποτίδαια Χαλκιδικής (τέλος 4ου αι. π.Χ.) και άλλα πολλά .Τέλος, από το 2017 στο προστώο του μουσείου φιλοξενούνται τα πιστά αντίγραφα των πεσσών της Στοάς των Ειδώλων, γνωστής ως Las Incantadas (= οι Μαγεμένες), μιας ρωμαϊκής κιονοστοιχίας που βρισκόταν στην περιοχή της Αρχαίας Αγοράς της Θεσσαλονίκης.

Ευρήματα από το αρχαϊκό νεκροταφείο της Σίνδου στην εκθεσιακή ενότητα Μακεδονία.

Η Αναπληρώτρια Διευθύντρια του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης Δρ. Αγγελική Κουκουβού θα δώσει απαντήσεις σε θέματα που ενδιαφέρουν τους επισκέπτες του Μουσείου αλλά και όσους θέλουν να γνωρίσουν περισσότερα για τη λειτουργία και τη δυναμική αυτού του χώρου που αποτελεί θυρίδα ασφαλείας των ντοκουμέντων του πολιτισμού και της ιστορίας μας.

Ερώτηση: Τι σημαίνει για εσάς το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης;

Απάντηση: Το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης είναι ένα από τα σημαντικότερα μουσεία της χώρας και το θεωρώ μεγάλη τιμή να δουλεύω σε αυτό. Εργάζομαι ως αρχαιολόγος στο Υπουργείο Πολιτισμού από το 1993, και στο ΑΜΘ ήρθα το 2003 μια σημαντική χρονιά για τη λειτουργία του. Ήταν μια ευτυχής συγκυρία, γιατί για τα επόμενα τρία χρόνια μέχρι το 2006 προετοιμαζόταν η μεγάλη επανέκθεση του Μουσείου που ακολούθησε την ανακαίνιση και τον εκσυγχρονισμό του κτιρίου. Αυτά τα χρόνια ήταν ένα μεγάλο σχολείο: μια μεγάλη δυναμική διεπιστημονική ομάδα ολοκληρώσαμε το έργο της επανέκθεσης. Η έκθεση αυτή, που ενσωμάτωσε πολλές καινοτομίες που δεν είχαν προηγούμενο σε ελληνικά μουσεία, συνεχίζει να είναι και σήμερα σύγχρονη και φιλική σε κάθε επισκέπτη. Βασικός της στόχος δεν ήταν να εντυπωσιάζει μόνο με τα εκθέματά της αλλά με μια νέα προσέγγιση που εστιάζει στον άνθρωπο και τα ενδιαφέροντα των επισκεπτών δημιουργεί τις προϋποθέσεις μιας εμπειρίας αναζήτησης της γνώσης. Με αφετηρία και πρόκληση τις μόνιμες εκθέσεις, συνεχίσαμε τα επόμενα χρόνια και μέχρι σήμερα αναζητούμε με συνέπεια να προσφέρουμε ένα μουσείο για όλους που να ανταγωνίζεται επάξια τα μεγάλα μουσεία της Ευρώπης και όλου του κόσμου.

Ερώτηση: Μπορεί το Μουσείο να αγκαλιάσει το ενδιαφέρον της ιστορίας της Κεντρικής Μακεδονίας μέσα από τα εκθέματα και γεγονότα της; Πώς θα μπορούσε να επεκταθεί;

Απάντηση: Το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, το αρχαιότερο Μουσείο της Μακεδονίας, αποτελεί τη ζωντανή ιστορία της αρχαιολογικής υπηρεσίας από την ίδρυσή της το 1912 έως σήμερα. Η μακρά ιστορία του, η αναγνώριση του ρόλου που έχει διαδραματίσει έως σήμερα, αλλά και η συμβολική για την Ελλάδα σημασία του ήταν οι κύριοι λόγοι που αυτό αυτονομήθηκε με Προεδρικό Διάταγμα το 2001 ως ανεξάρτητη περιφερειακή υπηρεσία του ΥΠΠΟΑ. Ως ένα τέτοιο Μουσείο, το ΑΜΘ δεν μπορεί να αποτελεί απλώς ένα μουσείο πόλης αλλά εξυπηρετεί την ανάγκη διεθνούς προβολής της ιστορίας και του πολιτισμού της αρχαίας Μακεδονίας με συλλογές που περιλαμβάνουν αρχαιότητες από όλο τον μακεδονικό χώρο και συνιστούν τεκμήριο της διαχρονικής ιστορίας του Μουσείου που είναι άμεσα συνυφασμένη με την ιστορία του μακεδονικού χώρου.

Η θύρα του μακεδονικού τάφου την Αγία Παρασκευή Θεσσαλονίκης

Ερώτηση: Ποια η άποψή σας για τη μεγαλύτερη επισκεψιμότητα του Μουσείου από μικρούς και μεγάλους;

Απάντηση: Η αύξηση της επισκεψιμότητας είναι ένα δύσκολο επίτευγμα που επιτεύχθηκε σταδιακά και με προσπάθεια όλα αυτά τα χρόνια. Βασίστηκε σε μια έντονη δραστηριότητα που είχε στον πυρήνα της έναν στρατηγικό σχεδιασμό για το μέλλον που τον ακολουθεί απαρέγκλιτα από το 2006 και εξής. Ο σχεδιασμός αυτός, σε πλήρη εναρμόνιση με τον νέο ρόλο των μουσείων στον 21ο αιώνα, περιλαμβάνει: μελέτη και στοχευμένη έρευνα, καινοτόμα εργαλεία στην προστασία και τη συντήρηση, τολμηρό εκθεσιακό πρόγραμμα με τακτική διοργάνωση μεγάλων περιοδικών αρχαιολογικών και εικαστικών εκθέσεων, συνεργασίες στην Ελλάδα και το εξωτερικό, επικοινωνιακές δράσεις και εκπαιδευτικά προγράμματα χωρίς αποκλεισμούς, ενσωμάτωση των δυνατοτήτων που προσφέρει ο ψηφιακός κόσμος. Με δύο λόγια επιλέγουμε την εξωστρέφεια και τον συνεχή επαναπροσδιορισμό των τακτικών μας για να ανταποκρινόμαστε στις προκλήσεις του σήμερα.

Ερώτηση: Οι ξένοι όπως και έλληνες επισκέπτες έχουν την δυνατότητα να περιηγηθούν το Μουσείο με ηλεκτρονικό τρόπο μέσα από την ψηφιοποίηση των εκθεμάτων;

Απάντηση: Η δυνατότητα του κοινού για ψηφιακή περιήγηση στα μουσεία αποτελεί εδώ και καιρό στόχο των μουσείων, πόσο μάλλον τώρα, με τις καινούργιες συνθήκες που έχει δημιουργήσει η πανδημία του COVID-19. Η επιδίωξη αυτή αποτελεί προτεραιότητα του ΑΜΘ για αυτό και στην ιστοσελίδα του υπάρχει παρουσίαση σημαντικών εκθεμάτων του στα ελληνικά και αγγλικά. Επίσης εκθεσιακά αντικείμενα αλλά και αντικείμενα των αποθηκών γίνονται προσιτά στο κοινό κάθε μήνα, μέσα από μια αναλυτική παρουσίασή τους στην ιστοσελίδα μας με τίτλο: «Το έκθεμα του μήνα». Η άρτια διαδικτυακή παρουσίαση του ΑΜΘ δίκαια απέσπασε πρόσφατα από τον αγγλόφωνο οδηγό της LIFO για τα ελληνικά μουσεία «Τhe Greek museums – A guide for visitors» τις πιο θετικές κριτικές με το σχόλιο:«its website is definitely – without exaggeration- the best website of a public Greek Museum».

Ερώτηση: Μπορεί το Μουσείο να είναι πόλος έλξης για την τουριστική ανάπτυξη της Θεσσαλονίκης και ευρύτερα;

Απάντηση: Είναι βέβαιο ότι μια βιώσιμη και υπεύθυνη τουριστική ανάπτυξη με καινοτόμο χαρακτήρα είναι ένας από τους σημαντικότερους στόχους για όλες τις χώρες που έχουν σημαντική πολιτιστική και φυσική κληρονομιά. Σήμερα ο αντίκτυπος του Μουσείου ως ένας από τους πιο αξιόπιστους θεσμούς της κοινωνίας των πολιτών έχει γίνει ευρέως αποδεκτός. Ο ρόλος των μουσείων στην ανάπτυξη του πολιτιστικού τουρισμού είναι κρίσιμος και γεμάτος ευκαιρίες. Σε αυτό το πλαίσιο το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης θέλει και μπορεί να αποτελέσει σημαντικό παράγοντα δημιουργώντας γέφυρες ανάμεσα στον πολιτισμό και τον αειφόρο και υπεύθυνο τουρισμό, προσφέροντας ποιοτικές εμπειρίες και ενισχύοντας την οικονομία των τοπικών κοινωνιών.

Κλίνες Ποτίδαιας

Ερώτηση: Σήμερα υπάρχει το πρόβλημα του COVID-19 πόσο έχει επηρεάσει την λειτουργία του Μουσείου;

Απάντηση: Ο COVID-19 έθεσε σε δοκιμασία όλη την κοινωνία σε παγκόσμιο επίπεδο και φυσικά και τους πολιτιστικούς οργανισμούς. Τα Μουσεία βασίζονται στο κοινό τους, είναι αναπόσπαστο κομμάτι της λειτουργίας τους και λαμβάνουν συνεχή ανατροφοδότηση από αυτό. Οι εκθέσεις και οι δράσεις σε όλα τα επίπεδα προσφέρουν μια συνολική εμπειρία στον επισκέπτη που δεν μπορεί εύκολα να αντικατασταθεί. Με αυτή την έννοια τα κλειστά μουσεία το διάστημα της ολιγόμηνης καραντίνας ήταν μεγάλο πλήγμα για τον πολιτισμό. Ταυτόχρονα, οι νέες συνθήκες αποτέλεσαν μια πρόκληση που έπρεπε να αντιμετωπίσουμε χωρίς καθυστέρηση. Το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης έπρεπε να προσεγγίσει με άλλο τρόπο το κοινό που λόγω των συνθηκών έμενε αναγκαστικά σπίτι. Θέλοντας λοιπόν να κρατήσει επαφή με τους φίλους και επισκέπτες του άνοιξε τα δικά του ψηφιακά παράθυρα επικοινωνίας με τους πολίτες σχεδιάζοντας μια σειρά διαδικτυακών δράσεων που συνδέουν το χθες με το σήμερα. Οι δράσεις με τίτλους, «Ολα στον χρόνο αλλάζουνε κι όλα τα ίδια μένουν», «Η ποίηση στο σχήμα των πραγμάτων» και «Διασκεδάζουμε παίζοντας» κέρδισαν το ενδιαφέρον των παλιών και νέων, μικρών και μεγάλων, διαδικτυακών επισκεπτών του που ανταποκρίθηκαν συμμετέχοντας δυναμικά! Για περισσότερες πληροφορίες σας προσκαλούμε όλους να επισκεφθείτε την ιστοσελίδα μας (www.amth.gr).

Οι θεότητες του ιερού των Αιγυπτίων θεών  της θεσσαλονίκης

Ερώτηση: Ποια τα προγράμματα του Μουσείου για τη γνώση και επιμόρφωση σε ειδικούς τομείς του Μουσείου;

Απάντηση: Εκτός από τα τακτικά εκπαιδευτικά προγράμματα για μαθητές όλων των ηλικιών που προσφέρονται εντελώς δωρεάν, οργανώνονται και εργαστήρια για ενήλικες, όπως πρόσφατα το εργαστήριο χαρακτικής με αφορμή περιοδική έκθεση του μουσείου, πειραματικά εργαστήρια κεραμικής και ειδωλοπλαστικής, ενώ η διοργάνωση διαλέξεων από σημαντικές προσωπικότητες των επιστημών και των γραμμάτων μεταβάλλουν κάθε φορά το μουσείο σε δέκτη και πομπό των πνευματικών αναζητήσεων του καιρού μας.

Εκθεσιακή ενότητα_ Προϊστορική Μακεδονία

Ερώτηση: Το πωλητήριο του Μουσείου διαθέτει αντίγραφα των εκθεμάτων. Τι πρέπει να γνωρίζουν οι αγοραστές τους για τα αντικείμενα αυτά ώστε να τα αγοράζουν ως έργα τέχνης με αξία;

Απάντηση: Στο εκθετήριο-πωλητήριο του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων (ΤΑΠ), που λειτουργεί εντός του μουσείου, διατίθεται μεγάλος αριθμός αντικειμένων από τα οποία ο επισκέπτης μπορεί να επιλέξει προσωπικά ενθύμια και δώρα. Τα περισσότερα αντικείμενα αποτελούν αντίγραφα ή εμπνευσμένες εφαρμογές αντιπροσωπευτικών εκθεμάτων των ελληνικών μουσείων. Η παραγωγή τους γίνεται στα υψηλής τεχνογνωσίας εργαστήρια του ΤΑΠ, τα μόνα που κατασκευάζουν πιστοποιημένα ακριβή αντίγραφα αρχαίων τεχνουργημάτων, γεγονός που αποτελεί εγγύηση της ποιότητάς τους.

Χρυσό στεφάνι κισσού από τη μεγαλύτερη συλλογή χρυσών στεφανιών στον κόσμο

Ερώτηση: Οι φίλοι του Μουσείου πόσο βοηθούν στην επικοινωνία του Μουσείου με το κοινό; Πώς γίνεται κάποιος φίλος του Μουσείου;

Απάντηση: Ο σύνδεσμος των Φίλων του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης αποτελεί έναν ανεκτίμητο συνοδοιπόρο στο έργο μας. Η συνδρομή του καλύπτει πληθώρα δράσεων: από τις πιο απλές λειτουργικές ανάγκες του μουσείου και την αγορά εξοπλισμού μέχρι μουσικές εκδηλώσεις, εκδόσεις, εκπαιδευτικά προγράμματα, εκθέσεις και πολλά άλλα! Ο Σύνδεσμος ιδρύθηκε το 1985 και σήμερα αριθμεί 500 δυναμικά μέλη αφοσιωμένα στο έργο του. Θα αποτελούσε μεγάλη χαρά και τιμή για μας να καλωσορίσουμε νέα μέλη που θα ενισχύσουν τις δράσεις του σημαντικού αυτού συλλόγου. Όσοι το επιθυμούν μπορούν να βρουν σχετικές πληροφορίες στον ιστότοπο http://www.friends-amth.gr και να επικοινωνήσουν με τον Σύνδεσμο στο friends.amth@culture.gr.

Οι Μαγεμένες στο  προστώο του ΑΜΘ

Ερώτηση: Οι εργαζόμενοι στα Τμήματα – Ζώνες του Μουσείου έχουν τη δική τους συμμετοχή στην εύρυθμη λειτουργία του. Μπορούμε με ειδικές ξεναγήσεις να δούμε από κοντά την λειτουργία κάποιων εξειδικευμένων εργασιών τους;

Απάντηση: Η ενημέρωση για το έργο των επιμέρους τμημάτων γίνεται συστηματικά εδώ και χρόνια στο πλαίσιο των ημερών της ετήσιας δράσης του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων, η οποία επιθυμεί να αναδείξει το πολυσχιδές έργο (ανασκαφικό, αναστηλωτικό, μουσειακό, εκπαιδευτικό) της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας. Στη διάρκειά της το μουσείο μυεί το κοινό στα μυστικά του: ανοίγει τα εργαστήριά του, συστήνει τις ποικίλες ειδικότητες που είναι απαραίτητες για την προστασία, τεκμηρίωση, συντήρηση, φύλαξη και ανάδειξη των αρχαιοτήτων, παρουσιάζει τα διαφορετικά στάδια προετοιμασίας των περιοδικών του εκθέσεων, εκθέτει τους προβληματισμούς του και συζητάει για τα μελλοντικά του σχέδια. Η συμμετοχή του κόσμου είναι αθρόα και εμείς αισθανόμαστε χαρούμενοι όταν ανοίγουμε στο κοινό χώρους στους οποίους δεν έχει πρόσβαση και αποκαλύπτουμε τα μυστικά μας! Η ενημέρωση για τις μέρες της δράσης γίνεται μέσω των ενημερωτικών δελτίων και της ιστοσελίδας μας.

Μάγδα Καραγιαννιώτου – Μυστικού
Δημοσιογράφος-Εκπρόσωπος F.I.J.E.T
Εικαστικός Συντάκτης